maandag 22 mei 2017

Historische conferentie Melkwegkasteel met culinair tintje


Zaterdag 20 mei 2017 komt een select gezelschap in Het Kasteel aan de Melkweg in Groningen Stad bijeen. Het is hoog tijd voor een volgend Groninger woordenboek! Vanuit zes visies geeft een aantal internationale en nationale zwaargewichten op het gebied van (streek)taal een aanzet waarom en vooral hoe dit aan te pakken.
Na woordenboeken van Molema (1887) en Ter Laan (1929, 1952) houdt het op met het grote vastleggen van de Groninger taal. In 1988 verschijnt nog een bescheiden poging het ondertussen geconstateerde hiaat enigszins op te vullen: het zakwoordenboekje van Siemon Reker.

In de eerste instantie lijkt het ‘Groninger woordenboek Nieuwe Stijl’ nu al: het ‘Nieuwe Groninger Woordenboek’ (NGW) een digitale wieg te krijgen. Vooral omdat dit de zoekfuncties van Gronings naar Hollands v.v. aanzienlijk vereenvoudigt.
Ik ga, gezien de ruimte hier nu niet met namen, titels en verdiensten gooien maar aan het einde van de dag is iedereen van mening dat er een historisch begin is gemaakt NGW te realiseren.
Voor nu veel werk aan de winkel.
En… welke Groninger specialiteit in verrassende vorm bij de lunch werd geserveerd, is een anekdote die door de aanwezigen voor altijd met deze historische dag zal blijven worden geassocieerd. 
En t was gain aaierbale.

zondag 30 april 2017

Veilige hightea Rembrandt van Rijn


Onbezorgd genieten bestaat bij de gratie van veiligheid. Ook op mps Rembrandt van Rijn gelden veiligheidsvoorschriften. Nadat we, op de tweede dag, Düsseldorf verlaten en van de lunch genieten wordt rondgroepen dat we, alvorens in Bonn aan te meren, een brandoefening houden.
Het is niet het eerste wat je verwacht te doen op een Paascruise over de Rijn. Lang niet iedereen heeft eerder ergens aan een brandoefening meegedaan, sommigen doen een beetje schutterig-giegelig.
Maar als iedereen met reddingsvest aan op het bovendek staat, wordt de ernst van de situatie duidelijk. Alle bemanning en medewerkers die maar even weg kunnen, zijn aanwezig. Iedereen verzamelt volgens het afgesproken schema, zodat snel en overzichtelijk gecontroleerd kan worden of inderdaad allen aanwezig zijn. Van ieder afzonderlijk wordt nagekeken of de reddingsvesten juist zijn vastgeknoopt.



De hele operatie duurt, mede dankzij de eerder gegeven instructies, krap een kwartier. Omdat het niet echt weer is om te zonnen, wordt hier nu het belang van een dergelijke oefening goed duidelijk.
De kapitein is tevreden over het verloop van deze oefening. En passant attendeert hij ons op de hightea zo meteen op het programma.


Twintig minuten later snoept iedereen van de taarten, cakes, soesjes en bavaroises. De sfeer is nog steeds super-ontspannen. Maar dan met een vleugje grotere zelfverzekerdheid en idem waardering voor dit onverwachte belangrijke intermezzo.

maandag 17 april 2017

Weldadige Paascruise


De onweerstaanbare trek naar het water.
De behoefte aan een korte vakantie dichtbij zonder verplichtingen en verantwoordelijkheden. De keuze voor een vierdaagse Rijncruise aan boord van de Rembrandt van Rijn van Feenstra Rijnlijn. Als het tegenvalt kort genoeg te overleven; als het meevalt, valt het mee.
Het valt niet mee en het is inderdaad te overleven. Het is onvergelijkbaar grandioos!
Het moet een fris Paasweekeinde zijn geweest maar in herinnering blijven het vier onvergetelijke dagen onbezorgd zomer. Alles ontstijgt alle verwachtingen: de ontvangst, de verzorging, de sfeer. De internationale, professioneel-gastronomisch zeer gedreven crew is een team dat feilloos op elkaar is ingespeeld. We vallen van de ene verrassing in de andere attente verwennerij –hoe klein soms ook. Zoals een chocolade paashaasje op het kussen van het opgemaakte bed op Paasavond. Alle ontbijten, lunches, diners en tussendoortjes vers en verantwoord klaargemaakt en feilloos vakkundig gepresenteerd. ‘Vier dagen superlatieven’, zegt iemand.

Mogelijkheden voor interessante excursies in Düsseldorf, Bonn en Keulen; terwijl ‘thuis’ diverse faciliteiten lonken voor een ontspannen verblijf aan boord. Het Farewell Dinner waarin iedereen zich op zijn Paasbest tooit en de Paasbrunch vormen een afscheid in crescendo. Wat blijft is een klein beetje weemoed, herinneringen aan een fantastisch feest vol ongeëvenaarde hoogtepunten.
Wat blijft is ook vooral erg veel respect en waardering voor Claude Vandenberghe en zijn crew –een gouden combinatie. Deze dagen pakt niemand ons af.
      









zondag 9 april 2017

Tuigje voor ezel of kameel


Dat ruim 1100 lezers mijn voorgaande blog zouden bekijken en een groot aantal hierop via blog en andere social media ging reageren had ik niet verwacht.
Voor veel lezers (kijkers) is het voorwerp op de foto een (roar) fetuut, een vreemd ding.

Het is, ik noem een aantal oplossingen, geen bakijzer om koekjes ofzo boven het vuur te bakken. Geen perenpoffer, kippenboutjesmaker of laarzenspanner en geen glasblazersgereedschap.
Ook worden de opties schounmoakersraive of specifieker: ouderwets ding om schoenen te zolen en pers voor een lihanboutje genoemd, pijpenstandaard, iets gynaecologisch of prostaterig.
Zeer origineel is tuigje voor een ezel of kameel om water of wat ook mee te dragen, net als krultang en eierballenstamper.
Bij de reacties ook de vraag ‘Wanneer de uitslag komt’ en een kort en duidelijk: ‘Vertel...’

Nou, het is zo: Erik Doornbos, derde generatie bakkers ‘van banket naar patat’ laat Henk Scholte en mij dit, wanneer we, via de dagversgedraaide eierballen, in gesprek komen over de producten die de familie er sinds 1939 maakt, enthousiast zien. Gereedschap dat zijn vader jarenlang gebruikte om… lihanboutjes te fabriceren.

Je komt ze weinig meer tegen maar jaren 70 verkopen veel snackbars en cafetaria’s deze snack.

Wie hiermee begon? Ik weet het niet.

Vorsing door zelfde mede-eierbal-waardering-aanvrager Henk levert een advertentie op.

En, voor de statistiek: twee reageerders geven het goede antwoord.
Kennis of gokje? In elk geval hulde.


vrijdag 7 april 2017

Wie kent dit?





Nee, het is geen kunst.

Hoewel een bepaalde vorm van esthetiek niet ontkend kan worden.

Het bestaan van het 'resultaat' waarvoor je dit gebruikt kende ik wel, dit gereedschap niet.




Personen werkzaam in de betreffende sector even wachten met reageren...

maandag 3 april 2017

Ontdekking Aaierbale


Toen ik net in Stad woonde en met buurman op boodschap meeging, loodste hij mij meteen naar de Carolieweg. Zijn: “Aaierbale!” maakte nieuwsgierig. Het woord had ik pas ergens opgevangen. Stad was nieuw en ongeveer alles hail bezunder.
Noaber zee tegen dames van de wereldberoemde cafetaria Succes met filiaal aan de overkant van de straat, dat dit heur -en hij knikte naar mij- eerste pruiverij van de Alderbeste regiosnack van de haile wereld was.“Doarom gainent oet loket veur heur, mor n vrizze: Grunneger cultuur oet de frituur”, grapte hij. Aan de muur hingen oude, ingelijste prijslijstjes. Waarop bijvoorbeeld, wie kent ze nog? nierbroodjes aangeprezen werden voor een paar dubbeltjes.
Met een zwierig gebaar werd mijn snack overhandigd. Aaierbale bestond uit een ei, in een gepaneerde ragoutachtige jas. Behalve dat de smaak me wel beviel, had ik ook het gevoel min of meer iets gezonds te eten. Hierna at ik op veel plaatsen, in en boeten Stad, aaierbalen. Overal anders omdat elke snackbar- of automatiekuitbater ze zelf maakt.
Tegenwoordig schijnen er ook turbo-geconserveerde varianten te bestaan. Lijkt me geen vergelijk maar misschien vergis ik me.
Ooit gebruikte ik aaierbale oet Stad voor een nationale advertentiewedstrijd en won een tweede prijs. Ze smaken me nog steeds; aaierbale is nait alleneg n goud Grunneger streekprodukt, dizze bale is n Grunneger pronkjewail!
Maar die allereerste was het aller-allerlekkerst. Gewoon, omdat het een mooie middag was en de eerste keer maar één keer komt.

(*) Aaierbale op foto is van guster, dai is van Cafetaria Doornbos, Paterswoldseweg in Stad.
Jos Rietveld, Mengelmous (Dagblad van het Noorden), 22 november 2011

vrijdag 31 maart 2017

2017: Jaar van de Aaierbale




'Aaierbale heurt bie DNA van n Grunneger’, meent een van mijn collega-aanvragers. Wij, Groningers Herman Bröring, Peter Kars, Henk Scholte, Angelique Westerhof en auteur dezes, vonden dat de Ambachtelijke Grunneger Aaierbale de kwalificatie ‘Nationaal Erfgoed’ meer dan waard is.
Waarom? Omdat deze streekeigen specialiteit, (midnight-)snack, maaltijdcomponent en plezierige vegetarische peuzelmaagvuller al zo’n 70 jaar voor Groningers hail gewoon is. Aaierbale hoort vanzelfsprekend bij Groningen. Zoals Sangria en Paella bij Spanje en Bier en Bratwurst bij Duitsland.

Dat heel gewone dingen gewoon heel bijzonder zijn, begrijpt directeur Ineke Stroeken van Kenniscentrum Nationaal Erfgoed Nederland (KIEN) al ruim 30 jaar. Wat gewoon is, kan er over 5 of over10 jaar niet meer zijn. En als je het dan gaat missen, ben je te laat; daarom is zo’n erkenning belangrijk. En daar hoort een certificaat bij.
Onze aanvraag heeft gedurende een dik jaar de uiterst kritische beoordeling van meerdere lagen deskundigen doorstaan en zo kon een delegatie van ons 30 maart 2017 het officiële certificaat ondertekenen.

De eierbal is een blijvertje: behalve de klassieke zijn er de laatste tijd nogal wat creatieve, stuk voor stuk lekkere, varianten bijgekomen zoals
de kwartel-, de garnalen- en de pittige Feierbal.
Studenten van Noorderpoortcollege in Winschoten waren een paar weken terug enthousiast over de workshop eierballen maken die collega-aanvrager en Aaierballenmoaker Peter Kars gaf. Later dit jaar organiseren ze voor eigen studenten een Eierballenwedstrijd.
Zo, nu eerst een terrasje en… ‘n Aaierbale!